هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
مثنوی معنوی
مولانا » مثنوی معنوی » دفتر چهارم » بخش ۵۳ - بیان آنک حصول علم و مال و جاه بدگوهران را فضیحت اوست و چون شمشیریست کی افتادست به دست راه‌زن
بدگهر را علم و فن آموختن
دادن تیغی به دست راه‌زن
تیغ دادن در کف زنگیّ مست
به که آید علم، ناکس را به دست
علم و مال و منصب و جاه و قِران
فتنه آمد در کف بدگوهران
پس غزا زین فرض شد بر مؤمنان
تا ستانند از کف مجنون، سِنان
جان او مجنون، تنش شمشیر او
واستان شمشیر را زان زشت‌خو
آن‌چه منصب می‌کند با جاهلان
از فضیحت؛ کی کند صد ارسلان؟
عیب او مخفیست؛ چون آلت بیافت
مارَش از سوراخ بر صحرا شتافت
جمله صحرا مار و کژدم پُر شود
چونک جاهل، شاه حکم مُر شود
مال و منصب، ناکسی کآرَد به دست
طالب رسوایی خویش، او شُدست
یا کند بخل و عطاها کم دهد
یا سخا آرد به ناموضع نهد
شاه را در خانهٔ بَیذق نهد
این چنین باشد عطا کاحمق دهد
حکم چون در دست گمراهی فتاد
جاه پندارید در چاهی فتاد
ره نمی‌داند؛ قَلاوُوزی کند
جان زشت او، جهان‌سوزی کند
طفلِ راهِ فقر، چون پیری گرفت
پی‌روان را غولِ اِدباری گرفت
که بیا تا ماه بنمایم تو را
ماه را هرگز ندید آن بی‌صفا
چون نمایی؟ چون ندیدستی به عُمر
عکس مه در آب هم ای خامْ غُمْر
احمقان سرور شُدَستَند و زِ بیم
عاقلان سرها کشیده در گلیم
پس از شعر
هوش مصنوعی: شعر به نقد بدگهران و تأثیرات منفی علم، مال و مقام در دست این افراد میپردازد. مولانا میگوید که داشتن علم و ثروت برای کسانی که ناپاکند، مانند سلاحی در دست راه‌زن است که به شرارت میانجامد. این علم و جاه در واقع فتنهای را بوجود میآورد و مؤمنان را به میدان جنگ میکشاند تا از تحت تأثیر این بدگهران خارج شوند. در ادامه، اشاره میشود که جاهلین با قدرت خود فقط فساد به بار میآورند و به جای نیکوکاری، به بخل یا عطاهای نادرست میپردازند. مولانا به عواقب ویرانگر جاه و علم در دست ناپاکان تأکید کرده و به عاقلان نسبت به این امور هشدار میدهد.
این بخش بهصورت خودکار تولید شده است و ممکن است در برداشت یا تفسیر شعر خطا داشته باشد.