هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
مثنوی معنوی
مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۲۲ - تفاوت عقول در اصل فطرت خلاف معتزله کی ایشان گویند در اصل عقول جزوی برابرند این افزونی و تفاوت از تعلم است و ریاضت و تجربه
این تفاوت عقلها را نیک دان
در مراتب از زمین تا آسمان
هست عقلی هم‌چو قرص آفتاب
هست عقلی کمتر از زهره و شهاب
هست عقلی چون چراغی سرخوشی
هست عقلی چون ستارهٔ آتشی
زانک ابر از پیش آن چون وا جهد
نور یزدان‌بین خردها بر دهد
عقل جزوی عقل را بدنام کرد
کام دنیا مرد را بی‌کام کرد
آن ز صیدی حسن صیادی بدید
وین ز صیادی غم صیدی کشید
آن ز خدمت ناز مخدومی بیافت
وآن ز مخدومی ز راه عز بتافت
آن ز فرعونی اسیر آب شد
وز اسیری سبط صد سهراب شد
لعب معکوسست و فرزین‌بند سخت
حیله کم کن کار اقبالست و بخت
بر خیال و حیله کم تن تار را
که غنی ره کم دهد مکار را
مکر کن در راه نیکو خدمتی
تا نبوت یابی اندر امتی
مکر کن تا وا رهی از مکر خود
مکر کن تا فرد گردی از جسد
مکر کن تا کمترین بنده شوی
در کمی رفتی خداونده شوی
روبهی و خدمت ای گرگ کهن
هیچ بر قصد خداوندی مکن
لیک چون پروانه در آتش بتاز
کیسه‌ای زان بر مدوز و پاک باز
زور را بگذار و زاری را بگیر
رحم سوی زاری آید ای فقیر
زاری مضطر تشنه معنویست
زاری سرد دروغ آن غویست
گریهٔ اخوان یوسف حیلتست
که درونشان پر ز رشک و علتست
پس از شعر
هوش مصنوعی: شعر به بررسی تفاوت عقول میپردازد و این نکته را مطرح میکند که عقول در اصل فطرت برابر نیستند، بلکه تفاوت آنها به یادگیری، ریاضت و تجربیات مربوط میشود. در این شعر، عقول به مراتب مختلفی تقسیم میشوند، از عقلهایی که چون خورشید میدرخشند تا عقلهایی که در سطحی پایینتر قرار دارند. مولانا به نقش تأثیرگذار حسن نیت و خلوص در خدمت و تلاش انسانی اشاره کرده و میگوید که مکر و فریب باید در خدمت نیکو باشد تا انسان به جایگاهی بالا برسد. در این راستا، زاری و تلاش معنوی بیشتر از زاریای که به کذب و فریب وابسته است، ارزشمند است. در نهایت، این شعر به اهمیت راستگویی و تلاش برای نزدیکی به خداوند و خدمت به دیگران تأکید میکند.
این بخش بهصورت خودکار تولید شده است و ممکن است در برداشت یا تفسیر شعر خطا داشته باشد.