هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
مثنوی معنوی
مولانا » مثنوی معنوی » دفتر پنجم » بخش ۷۸ - در معنی این کی ارنا الاشیاء کما هی و معنی این کی لو کشف الغطاء ما از ددت یقینا و قوله در هر که تو از دیدهٔ بد می‌نگری از چنبرهٔ وجود خود می‌نگری پایهٔ کژ کژ افکند سایه
ای خروسان از وی آموزید بانگ
بانگ بهرِ حقّ کند نه بهرِ دانگ
صبح کاذب آید و نفریبدش
صبحِ کاذب عالَم و نیک و بَدَش
اهلِ دنیا عقلِ ناقص داشتند
تا که صبحِ صادقش پنداشتند
صبحِ کاذب کاروان‌ها را زَدَست
که به بوی روز بیرون آمدَست
صبحِ کاذب خَلق را رهبر مباد
کو دهد بس کاروان‌ها را به باد
ای شده تو صبحِ کاذب را رَهین
صبحِ صادق را تو کاذب هم مَبین
گر نداری از نفاق و بَد امان
از چه داری بر برادر ظن همان
بَدگمان باشد همیشه زشت‌کار
نامهٔ خود خواند اندر حقِّ یار
آن خَسان که در کژی‌ها مانده‌اند
انبیا را ساحر و کژ خوانده‌اند
وآن امیرانِ خسیسِ قلب‌ساز
این گمان بردند بر حُجرهٔ ایاز
کو دَفینه دارد و گنج اندر آن
ز آینهٔ خود مَنگَر اندر دیگران
شاه می‌دانست خود پاکیِّ او
بهرِ ایشان کرد او آن جست و جو
کای امیر آن حُجره را بگشای دَر
نیم‌شب که باشد او زان بی‌خبر
تا پدید آید سِگالش‌های او
بعد از آن بر ماست مالِش‌های او
مَر شما را دادم آن زرّ و گُهَر
من از آن زرها نخواهم جز خبر
این همی‌گفت و دلِ او می‌طپید
از برای آن ایازِ بی‌ندید
که منم کاین بر زبانم می‌رود
این جفا گر بشنود او چون شود
باز می‌گوید به حقِّ دینِ او
که ازین افزون بُوَد تمکینِ او
کی به قَذفِ زشتِ من طِیره شود
وز غَرَض وز سِرِّ من غافل بُوَد
مُبتَلی چون دید تاویلاتِ رنج
بُرد بیند کِی شود او ماتِ رنج
صاحبِ تاویل ایازِ صابرست
کو به بحرِ عاقبت‌ها ناظرست
هم‌چو یوسف خوابِ این زندانیان
هست تعبیرش به پیشِ او عیان
خوابِ خود را چون نداند مردِ خیر
کو بُوَد واقف ز سِرِّ خوابِ غیر
گر زنم صد تیغ او را ز امتحان
کم نگردد وُصلَتِ آن مهربان
داند او که آن تیغ بر خود می‌زنم
من وِیَم اندر حقیقت او منم
پس از شعر
هوش مصنوعی: در این شعر مولانا به مفهوم نگرش و ادراک انسان اشاره میکند و بر این نکته تأکید دارد که هر فرد از دریچه وجود خود به دیگران مینگرد. او به صبح کاذب اشاره میکند که ممکن است انسانها را در اشتباه بیندازد و از درک حقیقت بازدارد. همچنین، مولانا از مثالهایی چون شب و روز و قصههای انبیا و ستمگران یاد میکند تا نشان دهد که انسانها باید از پیشداوریهای نادرست خود دوری کنند. به ویژه، او بر لزوم پاکی نیت و دوری از بدگمانی تأکید میکند و میفرماید کسانی که در کژی مانده‌اند، درست نمیبینند و با نادانی قضاوت میکنند. در نهایت، او از ایاز، خدمتکار راستین، یاد میکند که بر حقایق واقف است و مشکلات را با صبر و درک میسازد.
این بخش بهصورت خودکار تولید شده است و ممکن است در برداشت یا تفسیر شعر خطا داشته باشد.