

مثنوی معنوی
بخش ۱۳۱ - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هوا
مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۳۱ - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هوا
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...


مثنوی معنوی
مولانا » مثنوی معنوی » دفتر سوم » بخش ۱۳۱ - وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هوا
باز مرغی فوق دیواری نشست
دیده سوی دانه دامی ببست
یک نظر او سوی صحرا میکند
یک نظر حرصش به دانه میکشد
این نظر با آن نظر چالیش کرد
ناگهانی از خرد خالیش کرد
باز مرغی کان تردد را گذاشت
زان نظر بر کند و بر صحرا گماشت
شاد پرّ و بال او بَـخّـاً لَهُ
تا امام جمله آزادان شد او
هر که او را مقتدا سازد برست
در مقام امن و آزادی نشست
زانک شاه حازمان آمد دلش
تا گلستان و چمن شد منزلش
حزم ازو راضی و او راضی ز حزم
این چنین کن گر کنی تدبیر و عزم
بارها در دام حرص افتادهای
حلق خود را در بریدن دادهای
بازت آن تواب لطف آزاد کرد
توبه پذرفت و شما را شاد کرد
گفت إن عُدتُم کذا عُدنا کذا
نحنُ زوّجنَا الْفِعالَ بِالجزا
چونک جفتی را بر خود آورم
آید آن را جفتش دوانه لاجرم
جفت کردیم این عمل را با اثر
چون رسد جفتی رسد جفتی دگر
چون رباید غارتی از جفت شوی
جفت میآید پس او شویجوی
بار دیگر سوی این دام آمدیت
خاک اندر دیدهٔ توبه زدیت
بازتان تواب بگشاد از گره
گفت هین بگریز روی این سو منه
باز چون پروانهٔ نسیان رسید
جانتان را جانب آتش کشید
کم کن ای پروانه نسیان و شکی
در پر سوزیده بنگر تو یکی
چون رهیدی شکر آن باشد که هیچ
سوی آن دانه نداری پیچ پیچ
تا ترا چون شکر گویی بخشد او
روزیی بی دام و بی خوف عدو
شکر آن نعمت کهتان آزاد کرد
نعمت حق را بباید یاد کرد
چند اندر رنجها و در بلا
گفتی از دامم رها ده ای خدا
تا چنین خدمت کنم احسان کنم
خاک اندر دیدهٔ شیطان زنم
پس از شعر
هوش مصنوعی: در این شعر، مولانا به روایت داستان مرغی میپردازد که با حرص و هوس به دانهای نظر میکند و در نتیجه خود را در دام گرفتار میکند. پس از تجربهٔ سخت، مرغ دیگری که در حال تردید بود، تصمیم میگیرد به سوی صحرا پرواز کند و از دام رهایی یابد. این امر به او آزادی و آرامش میبخشد و نشان میدهد که با تصمیم عاقلانه و تدبیر، میتوان از بندهای حرص و آز رها شد. مولانا به خواننده یادآوری میکند که خداوند توبهکنندگان را میپذیرد و وقتی از گناه و دامهای دنیا دور شدند، بر آنان رحمت میآورد. در نهایت، پیامی در مورد شکرگزاری برای نعمت رهایی از گرفتاریها و یادآوری لطف خداوند میآورد.
این بخش بهصورت خودکار تولید شده است و ممکن است در برداشت یا تفسیر شعر خطا داشته باشد.