

دیوان شمس
غزل شمارهٔ ۲۸۴۰
مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۸۴۰
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
هفت دفتر
در حال ورق زدن دفتر...
منگر به هر گدایی که تو خاص از آن مایی
مفروش خویش ارزان که تو بس گران بهایی
به عصا شکاف دریا که تو موسی زمانی
بدران قبای مه را که ز نور مصطفایی
بشکن سبوی خوبان که تو یوسف جمالی
چو مسیح دم روان کن که تو نیز از آن هوایی
به صف اندرآی تنها که سفندیار وقتی
در خیبر است برکن که علی مرتضایی
بستان ز دیو خاتم که توی به جان سلیمان
بشکن سپاه اختر که تو آفتاب رایی
چو خلیل رو در آتش که تو خالصی و دلخوش
چو خضر خور آب حیوان که تو جوهر بقایی
بسکل ز بیاصولان مشنو فریب غولان
که تو از شریف اصلی که تو از بلند جایی
تو به روح بیزوالی ز درونه باجمالی
تو از آن ذوالجلالی تو ز پرتو خدایی
تو هنوز ناپدیدی ز جمال خود چه دیدی
سحری چو آفتابی ز درون خود برآیی
تو چنین نهان دریغی که مهی به زیر میغی
بدران تو میغ تن را که مهی و خوش لقایی
چو تو لعل کان ندارد چو تو جان جهان ندارد
که جهان کاهش است این و تو جان جان فزایی
تو چو تیغ ذوالفقاری تن تو غلاف چوبین
اگر این غلاف بشکست تو شکسته دل چرایی
تو چو باز پای بسته تن تو چو کنده بر پا
تو به چنگ خویش باید که گره ز پا گشایی
چه خوش است زر خالص چو به آتش اندرآید
چو کند درون آتش هنر و گهرنمایی
مگریز ای برادر تو ز شعلههای آذر
ز برای امتحان را چه شود اگر درآیی
به خدا تو را نسوزد رخ تو چو زر فروزد
که خلیل زادهای تو ز قدیم آشنایی
تو ز خاک سر برآور که درخت سربلندی
تو بپر به قاف قربت که شریفتر همایی
ز غلاف خود برون آ که تو تیغ آبداری
ز کمین کان برون آ که تو نقد بس روایی
شکری شکرفشان کن که تو قند نوشقندی
بنواز نای دولت که عظیم خوش نوایی
پس از شعر
هوش مصنوعی: در این غزل مولانا به بیان عظمت و ارزش ذاتی انسان میپردازد. او با استفاده از تمثیلهای مختلف، نظیر موسی، مسیح و علی، به مخاطب یادآور میشود که هر انسانی میتواند به جلوههای معنوی و باطنی خود دست یابد و از قید و بندها رها شود. شاعر تاکید میکند که انسان ذاتاً گرانبهاست و نباید خود را فروخت یا به سادگی از موقعیتهای معنوی خود صرفنظر کند. او دعوت میکند تا از مشکلات و چالشها نهراسیم و به درون خود بنگریم تا استعدادها و زیباییهای ذاتیمان را بشناسیم و در راه ترقی و کمال گام برداریم. در نهایت، مولانا بر لزوم خروج از محدودیتها و نمایاندن اعماق وجودی تاکید میکند تا انسان به هویت واقعی و اصلی خود برسد.
این بخش بهصورت خودکار تولید شده است و ممکن است در برداشت یا تفسیر شعر خطا داشته باشد.