دفتر اول

جواب گفتن خرگوش ایشان را

گفت ای یاران مرا مهلت دهید

اعتراض نخچیران بر سخن خرگوش

قوم گفتندش که ای خر گوش‌دار

جواب خرگوش نخچیران را

گفت ای یاران حقم الهام داد

ذکر دانش خرگوش و بیان فضیلت و منافع دانستن

این سخن پایان ندارد هوش‌دار

باز طلبیدن نخچیران از خرگوش سر اندیشهٔ او را

بعد از آن گفتند کای خرگوش چست

منع کردن خرگوش از راز ایشان را

گفت هر رازی نشاید باز گفت

قصهٔ مکر خرگوش

ساعتی تأخیر کرد اندر شدن

زیافت تأویل رکیک مگس

آن مگس بر برگ کاه و بول خَر

تولیدن شیر از دیر آمدن خرگوش

همچو آن خرگوش کو بر شیر زد

هم در بیان مکر خرگوش

در شدن خرگوش بس تأخیر کرد

رسیدن خرگوش به شیر

شیر اندر آتش و در خشم و شور

عذر گفتن خرگوش

گفت خرگوش الامان عذریم هست

جواب گفتن شیر خرگوش را و روان شدن با او

گفت بسم الله بیا تا او کجاست

قصهٔ هدهد و سلیمان در بیان آنک چون قضا آید چشمهای روشن بسته شود

چون سلیمان را سراپرده زدند

طعنهٔ زاغ در دعوی هدهد

زاغ چون بشنود آمد از حسد

جواب گفتن هدهد طعنهٔ زاغ را

گفت ای شه بر من عور گدای

قصهٔ آدم علیه‌السلام و بستن قضا نظر او را از مراعات صریح نهی و ترک تاویل

بوالبشر کو علَّم الاَسْما بگَست

پا واپس کشیدن خرگوش از شیر چون نزدیک چاه رسید

چونک نزد چاه آمد شیر دید

پرسیدن شیر از سبب پای واپس کشیدن خرگوش

شیر گفتش تو ز اسباب مرض

نظر کردن شیر در چاه و دیدن عکس خود را و آن خرگوش را

چونک شیر اندر بَر خویشش کشید