دفتر سوم

جواب گفتن انبیا طعن ایشان را و مثل زدن ایشان را

ای دریغا که دوا در رنجتان

بیان آنک هر کس را نرسد مثل آوردن خاصه در کار الهی

کی رسدتان این مثلها ساختن

مثلها زدن قوم نوح باستهزا در زمان کشتی ساختن

نوح اندر بادیه کشتی بساخت

حکایت آن دزد کی پرسیدند چه می‌کنی نیم‌شب در بن این دیوار گفت دهل می‌زنم

این مثل بشنو که شب دزدی عنید

جواب آن مثل کی منکران گفتند از رسالت خرگوش پیغام به پیل از ماه آسمان

سر آن خرگوش دان دیو فضول

معنی حزم و مثال مرد حازم

یا به حال اولینان بنگرید

وخامت کار آن مرغ کی ترک حزم کرد از حرص و هوا

باز مرغی فوق دیواری نشست

حکایت نذر کردن سگان هر زمستان کی این تابستان چون بیاید خانه سازیم از بهر زمستان را

سَگ، زمستان جَمعْ گردَد، اُسْتُخوانْشْ.

منع کردن انبیا را از نصیحت کردن و حجت آوردن جبریانه

قوم گفتند ای نصوحان بس بود

جواب انبیا علیهم السلام مر جبریان را

انبیا گفتند کاری آفرید

مکرر کردن کافران حجتهای جبریانه را

قوم گفتند ای گروه این رنج ما

باز جواب انبیا علیهم السلام ایشان را

انبیا گفتند نومیدی بدست

مکرر کردن قوم اعتراض ترجیه بر انبیا علیهم‌السلام

قوم گفتند ار شما سعد خودیت

باز جواب انبیا علیهم السلام

انبیا گفتند فال زشت و بد

حکمت آفریدن دوزخ آن جهان و زندان این جهان تا معبد متکبّران باشد کی ائتیا طوعا او کرها

که لئیمان در جفا صافی شوند

بیان آنک حق تعالی صورت ملوک را سبب مسخر کردن جباران کی مسخر حق نباشند ساخته است چنانک…

آنچنانک حق ز گوشت و استخوان

قصه عشق صوفی بر سفرهٔ تهی

صوفیی بر میخ روزی سفره دید

مخصوص بودن یعقوب علیه السلام به چشیدن جام حق از روی یوسف و کشیدن بوی حق از بوی یوسف و…

آنچ یعقوب از رخ یوسف بدید

حکایت امیر و غلامش کی نماز باره بود وانس عظیم داشت در نماز و مناجات با حق

میر شد محتاج گرمابه سحر

نومید شدن انبیا از قبول و پذیرای منکران قوله حتی اذا استیاس الرسل

انبیا گفتند با خاطر که چند